- اگر حکومت چین، همین امروز اسم حکومتش را عوض کند و بگذارد "جمهوری اسلامی چین"، چه کار میکنید؟
طبیعی است میخندید. حکومت اسلامی، بایدها و نبایدهایی دارد. جمهوری اسلامی، بایدها و نبایدهایی دارد. و تا وقتی که این بایدها و نبایدها، در حد مقدور و متوسط اجرایی نشوند، نمیشود اسمش را گذاشت جمهوری اسلامی چین.
- ولی اسمش که جمهوری اسلامی است؟
اسم کافی نیست، باید رسم حکومت نیز چنین باشد. اگر به اسم بود که الان همه حکومتها و دولتها و ملتها باید خوشبخت میبودند.
- آیا حکومتهای عربی مثل عربستان سعودی و کویت، و طالبان، که علاوه بر اسم، ظاهری مذهبی هم دارند، حکومتی اسلامی حساب میشوند؟
اسمشان که اسلامی است، ظاهرشان که اسلامی است، اما رسمشان هنوز اسلامی نیست. رسم اسلام این نیست که این همه ثروت و قدرت و امکانات، دست یک نفر یا یک خاندان باشد و تازه، هر غلطی که بخواهند، بکنند و اسمش را بگذارند حکومت اسلامی. هر چیزی قاعدهای دارد، همینجوری که نیست.
- یک جمهوری اسلامی، تا کجا باید به اسلام پایبند باشد؟ و مرز اینکه یک جمهوری اسلامی از اسلام دور میشود، چیست و کجا است؟
این مرز، مرز باریکی است؛ چرا که جمهوری اسلامی یا حکومت اسلامی از درون میپوسد و تا رسیدن این پوسیدگی به بیرون، مدتها طول میکشد. اما مرزهای این تغییر و ساقط شدن از جمهوریت و اسلامیت را تاریخ اسلام مشخص کرده است: نگاهی به حکومت معاویه، نگاهی به حکومت عباسیان، نگاهی به حکومت صفویه و ... این مرزها را برای ما روشن میکند. اسلام و مذهب، یک امکان قدرتمند برای تأثیرگذاری در ایران و ایرانیان است. بدیهی است که خیلیها به صرافت استفاده و سوء استفاده از این ابزار بالقوه و قدرتمند بیفتد. چه فرقی میکند اسمها چه باشند، مهم این است که رسمها اسلامی و مردمی نیست. مهم این است که رسمها، نه به اسلام نزدیک است، نه به جمهوریت. حالا میخواهد مدام این اسمها را تکرار کند، میچواهد تکرار نکند.
- به امید خدا رها کردن خانوادههای زندانیان در اتوبانها و خیابانهای اطراف اوین، آیا اسلامی است؟
- کتک زدن، تهییج نمودن و دستگیری کسانی که مسالمتآمیز راهپیمایی میکنند تا اعتراضی را به گوشی بالاییها برسانند، آیا اسلامی است؟
- دادن فحشهای رکیک به دستگیر شدگان، آیا اسلامی است؟
- ترساندن مردم بیگناه آیا اسلامی است؟
- تهدید خانوادههای دستگیرشدگان آیا اسلامی است؟
- تهمت زدن، افترا بستن و انگ زدنهای عجیب و غریب آیا اسلامی است؟
- به خاطر اختلافات سیاسی، آیا خارج کردن دیگران از اسلام، اسلامی است؟
- کتک زدن زندانیان بیگناه، که پناهی جز خدا ندارند، آیا اسلامی است؟
- حمله بردن به خوابگاه دانشجویان شهرستانی که جایی جز خوابگاه برای ماندن ندارند، آیا اسلامی است؟
- ... و سرانجام اینکه: آیا شانه خالی کردن از بار مسئولیت همه این اتفاقات افتاده، اسلامی است؟
اسلامی بودن، جمهوری بودن، به اسم نیست؛ به رسم است. و رسمی که این روزها میبینیم، چندان با اسلام و مذهب و معنویت، سازگار نیست. البته اسمش اسلامی است، ظاهرش هم اسلامی، استدلالهایش هم اسلامی، اما نهایتش میشود یک طالبانیسم مدرن؛ همین.
